PET ŞİŞE VE AMBALAJ ATIKLARININ GERİ DÖNÜŞÜMÜN VERİMİNİN ARTIRILMASI

PET ŞİŞE VE AMBALAJ ATIKLARININ GERİ DÖNÜŞÜMÜN VERİMİNİN ARTIRILMASI

Gerek sivil toplum örgütlerinin gerekse ilgili devlet kuruluşlarının sürekli bahsettiği ve çeşitli kampanya ve yönetmeliklerle uygulamaya/uygulatmaya çalıştığı “geri kazanım/geri dönüşüm” projelerinin ve sistemlerinin; ekonomik ve ekolojik açıdan daha verimli olmasını sağlamak amaçlı bazı konulara önemle dikkat edilmesi gerekmektedir.

1. Verimli kaynağında ayrı toplama işlemi için PET şişe ve ambalaj atıklarının oluştuğu kaynaklar önceden tespit edilmeli, bunun için saha çalışması yapılmalıdır. Devlet kurumları, okullar, üniversiteler, askeri kurumlar, kışlalar, ordu evleri, restoranlar, lokaller, sosyal tesisler, garlar, terminaller, havaalanları, oteller, diğer konaklama tesisleri, toplu konut siteleri, kooperatifler, açık oto pazarları, hastaneler, poliklinikler, AVM’ ler fuar-kongre alanları, statlar, hipodromlar, cezaevleri ve PET piyasaya süren firmalar PET şişe ve ambalaj atıklarının en çok oluştuğu ana kaynaklardır. Belirlenen ana kaynaklar ile görüşülerek atıkları toplama konusunda gerekli özendirme ve teşvik çalışmaları yapılmalıdır.

2. Ayrı toplama yerleri insanların kolayca katılabileceği, ulaşabileceği ve görebileceği yerler olmalıdır. Atıkların kaynağında ayrı toplanması kişilere ayı bir iş, zahmet gibi gelmemelidir.

3. Halkı bilinçlendirmek ve özendirmek adına PET’ in kaynağında ayrı toplanmasına yardımcı olmak için özellikle atıkların oluştuğu genel alanlarda, atık kumbaralarının çevresine dikkat çekici broşürler asılmalı veya dağıtılmalıdır. Broşür ve afişlerde bilgiler basit ve aktif dil kullanılarak yazılmalıdır. Broşürlerde teknik terimler kullanılmaktan sakınılmalı, halkın anlayacağı ve dikkat çekici kelimeler kullanılmalıdır. Tüm bu merkezlere PET şişe ve ambalaj atığı kumbarası yerleştirilmelidir. Toplama işlemini yetkilendirilmiş kuruluşun yapması ve toplayan kişilerin kumbaralar ile aynı renkli iş elbisesi giymeleri ve araçlarının aynı renkli olması ayrı toplama mantığının yerleşmesinde yardımcı olur.

4. Tüketicilerin PET’ i kolayca tanıması için gerekli bilinçlendirmeler afiş ve broşürler vasıtasıyla yapılmalıdır. Kaynağında ayrı toplamanın amacı hem geri dönüşümün verimini artırmaktır, bu da atık kumbaralarına sadece PET atılması ile gerçekleşebilir. PET’ i tanımanın en kolay yolu ambalajın alt kısmında bulunan   işaretidir. PET şişe ve ambalajları piyasaya sürenler ise kullandıkları malzemenin PET olduğunu daha belirgin bir şekilde ambalajlarda belirtmelidir. Mevcutta belirttiğinden daha büyük puntolarla PET yazılmalıdır. Böylece tüketici malzemenin PET olduğunu zorlanmadan tespit edebilir ve kaynağında ayırma işlemi amacına daha kolay ulaşabilir.

Tüketiciler geri kazanma kumbarasına  PET’ leri koymadan önce;
• Atığın PET olup olmadığından emin olunmalı
• Kap içindeki sıvıyı boşaltmalı
• Kapların üzerindeki etiketler mümkünse çıkarılmalı
• PET şişeler; kapağını kapatıp, bükme ve sıkıştırma yoluyla hacmini en aza indirerek kumbaraya atılmalıdır.
Bu adımlar sayesinde yetkilendirilmiş kuruluşlar, geri dönüşüm prosesinde su, elektrik vb. gibi doğal kaynakları en az seviyede kullanacaktır. Bu da geri dönüşüm yaparken, üretim esnasındaki tüketimden daha fazla doğal kaynak tüketimi engellenecektir. Ayrıca şişelerin hacminin düşürülerek kumbaraya atılması, 1 kumbarada maksimum atık toplanmasını sağlayacaktır.

Plastikleri geri kazanırken;
• Doğal kaynakların korunduğu,
• Haftada ne kadar plastiği çöpe atarak doğanın kirletildiği,
• Bir mont ceket yapmak için yaklaşık olarak ne kadar PET şişeye ihtiyaç olduğu,
• Geri kazanılmış PET’ lerden deterjan kutuları, bakkal torbaları, park oturma grubunun yapılabildiği,
• Doğada kalıcı kirliliğin önüne geçildiği,
• Sınırsız olmayan doğal enerji kaynaklarının korunduğu,
• Bugünkü araçların tamponları dahil motorun bazı parçalarına, bağlantı elemanlarına ve yakıt tankına varıncaya kadar araçların %25-30 yedek parçalarının PET ve diğer plastik çeşitlerinden yapılarak araçların yakıt tüketiminin %5 azaltıldığı, unutulmamalıdır.

 

MUSTAFA SAMİ BARSHAN
POLİETDER
Kurucu ve Onursal Genel Başkan

Yoruma kapalı.